Türkiye’de proje üretmek

proje

Türkiye’de özgün bir proje üretmek çok zor. Aslında projenin özgün olmasıda gerekmez. Yurtdışındaki başarı elde etmiş bir modelin Türkiye şartlarına göre uyarlanması ve hayata geçirilmeside başarıyı getirebilir. Ancak buda zor. Kimin için zor peki? Sadece fikri, yeteneği, ve bilgisi olan için zor. Aslında ne kadar komik öyle değil mi? Bir proje üretmek için daha ne gerekli olabilir ki?

Türkiye şartlarında bir proje üretmek demek, binlerce hatta on binlerce liralık reklam yatırımları, hergün gelebilecek botnet saldırıları, sunucu sorunları vs. vs. Çok güzel veya çok özel bir fikriniz olabilir. Projeniz sayesinde belki çok ünlü olabilir veya çok büyük bir marka haline gelebilirsiniz. Ancak bunu gerçekleştirmek için iyi bir yatırım yapmanız gerekmekte. Yurtdışında bilişim girişimcileri için pek çok özel veya devlet tabanlı destek paketleri mevcut. Bunlar sizin yüzeysel veya ufak bir demo gösterdiğiniz projeler için verilebiliyor. Ancak yurdumuz bu durum malesef böyle değil. Devlet tarafından zaten yardım yok. Olsa bile ihtiyaçı olan bunu alamıyor. Kurallar herkese eşit değil. Özel şirketler ise projelerinizi çalmak veya sahiplenmek için ellerinden geleni yapıyorlar. Halbuki kendi durumları o kadar vahim ki!

2005 yılından bu yana projeler üretiyor ve bunları hayata geçiriyorum. Projelerimden beklediğim perfomansı alamayınca bunları firma veya kişilere satıyorum. Daha önce birkaç projemi satın alan firmalar şuan gerçekten çok güzel işler yaptıklarına inanıyorlar. Ancak ben yeterli bulmadığım projelerimi satıyorum. Bunu hiç görmek veya düşünmek istemiyorlar.

Örnek olarak araç kiralama sektöründe siteye günlük 1000 (bin) ziyaretçi giriyor. Ancak bu rakam bana az geliyor ve daha büyük oynamak istiyorum. Ancak bu yönde yasal olarak zorluklar çıkıyor karşıma. Bunun yanında maddi sorunlar çıkıyor. Aynı hizmeti veren diğer firmaların veya sitelerin çeşitli saldırıları ile uğraşmak zorunda kalıyorsun. Sonunda ne oluyor? Satıyorsun, kurtuluyorsun. Düşüncelerimi ve çalışmalarını satıyorsun. Ben aslında buna çok karşı bir insanım. İnternet odaklı bir projenin gerçekten marka haline gelmesi, ortalama 2-3 yılı bulabilirken, bizim insanımız sabretmesini bilmiyor. Buna bende dahilim sanırım. Ben her zaman daha büyük düşünen biriyim. Hedefime ulaştıktan sonra daima zirveye doğru yeni bir yol haritası çizerim.

Dediğim gibi 5 yıldır firmalar ile görüşüyorum projelerim için. Hem yasal altyapı için hemde maddi destek için. Örnek olarak hizmet sektöründe bir sitenin marka olabilmesi için inanılmaz reklam rakamları söz konusu. SEO teklifi için gelen maillerde müşterilerime olabildiğince uygun rakamlar vermeye çalışıyorum. Kendi emeğimide çiğnemden, firmalarıda zorlamadan elimden geldiğince uygun fiyatlara vermeye çalışıyorum. Ancak öyleki “örnek: evden eve nakliyat” araması için düşündükleri fiyat 100 lira civarında olacakki verdiğim fiyatlar kotalarının çok üstünde oluyor. Ben projelerimde reklam bütçelerini kısmıyor, SEO için ayırdığım bütçeyi kısmıyor, kendi kişisel masraflarımı kısarak projemi desteklemeye çalışıyorum. SEO veya internet üzerinde ciddi bir reklam yapısı sanıldığı kadar kolay olmuyor ve ucuzda olmuyor. SEO ve internet üzerinde reklam ciddi bir bütçe gerektirebiliyor. Reklam çok fazla desteklediğim birşey olmasada SEO hem uzun vadeli hemde dönüşü reklama göre çok daha yüksek olan bir yatırımdır.

Şimdi diyecekseniz ne alakası var SEO’nun bu konu ile?

Aslında çok alakası var. SEO için bütçe ayırayamayan firmalar projeleriniz içinde çok komik rakamlar söylüyorlar. Projeniz hakkında tüm mataryellere sahip olmayı istiyorlar ancak önerdikleri bütçe hem çok düşük, hemde çok yetersiz. Bana bir kazancı olmayacak bir işi neden yapmalıyım? Referans için mi? Hayır. Benim baktıkça zarar ettiğimi hatırladığım bir referansa ihtiyaçım yok. SEO kavramının ne olduğunu bilen pek çok işletme var. Ancak bunun tam olarak nasıl uygulandığını veya ortalama bütçe için bir fikir verebilecek çok az firma var.

Yurtdışından aldığım SEO tekliflerde genelde ne yapılmasını istendiği açık açık yazıyor oluyor ve ilk verdiğim teklifte anlaşıyoruz çoğu zaman. Üstelik özellikle Amerikalıların bizden daha çok pazarlık yaptıkları düşünülürse bu bile bir başarı. Ancak Türkiye işletmeleri için durum aynı değil. Türkiye’deki işletmeler ile belki onlarca kez mailleşiyoruz, telefon görüşmesi yapıyoruz, toplantı yapıyoruz. Sonunda fiyat bize çok geldi diyerek indirim isteniyor ve bütçeler ilk sorduğum mailde değilde, teklifimden sonraki mailde belirtiliyor. Ben müşterilerimi düşünerek teklif vermeye çalışıyorum. Bundan dolayı da ilk mailerde genelde aylık bütçe soruyorum. Bu müşterimin yararına. Ben bütçeye göre çalışma planı oluşturuyorum, süreyi ve fiyatı buna göre belirliyorum.

Türkiye şartlarında bir proje üretmek için, cebiniz fazlasıyla dolu olması aslında herşey için yetiyor. Yeterli bilgiyi, fikri, tecrübeyide satın alabiliyorsunuz. Üretmek için malesef Türkiye’de değil yurtdışında yaşamak gerekiyor. Biraz agresif bir yazı oldu. Ancak son zamanlarda projelerim ile ilgili olarak yaptığım boş görüşmelerden sonra biraz gerildim. İnsanımın bu kadar bilinçsiz ve tek düze bir fikre sahip olduğunu görmek, araştırma yapma acizliğinin olduğunu görmek beni gerçekten çok üzdü. Umarım Türk insanı birgün araştırmayı da televizyon dizilerini izlemek kadar sever.

2006 yılından bu yana SEO üzerine araştırmalar ve çalışmalar yürütmektedir. Pek çok yerli ve yabancı projede SEO Manager ünvanı ile görev almıştır. Türkiye'deki birçok farklı sektördeki lider markaya SEO Danışmanlığı yapmaktadır. Türkiye çapında tanınan Color Ventures markası altında yer alan içerik odaklı projeleri bulunmaktadır. Kurduğu Vevona İnteraktif Ajansı ile şirketlere SEO, SEM, sosyal medya, mobil uygulama ve web tasarım hizmetleri vermektedir.

Son Yazılar
Yorum ( 2 )
  1. kote
    31 Aralık 2010 at 17:20

    konu için teşekürler

  2. AYDIN BAŞOL
    15 Ocak 2011 at 14:57

    Emrah bey merhaba. Bende bir cihaz icat ettim. Ülke ekonomisine 3 yıl içerisinde 70.000.000 tl. Katmadeğer sağlayabileceğini umuyorum. Faydalı model ve marka tescilini yaptırdım. Lakin öz sermayem ve ekibim olmadığı için bu projemi satmak istiyorum. Hangi sitelerde daha etkili ilan vereceğimi yada hangi kurumlarla görüşeceğimi hiç bilmiyorum. Bana yardımcı olabilirseniz sevinirim. Sizler bu konularda tecrübelisiniz mutlaka. İsterseniz projemin içeriğindende detaylı olarak size bahsedebilirim. saygılarımla